Basınçlı ve karın içi kemoterapi kanser hücrelerini kıskaca alıyor

“Peritoneal Karsinomatozisin Tedavisinde Güncelden Geleceğe” bilimsel toplantısında konuşan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Erhun Eyüboğlu, sindirim sistemini ilgilendiren mide, ince bağırsaklar, kalın bağırsaklar, rektum, pankreas, karaciğer üzere karın içi kanserlerde uygulanan şimdiki tedavi sistemleri hakkında bilgi verdi:

Diğer organlara yayılımda en tehlikelisi periton yayılımı 

“Kanser evreleri sıralandırılırken tümörün konumu yahut büyüklüğü yani katmanlarda aldığı yol, lenf düğümleriyle ilgili tutulum düzeyleri ve uzak organ metastazları olup olmaması göz önünde bulunduruluyor. Örneğin kolorektal kanser dediğimiz kalın bağırsak kanserlerinde ileri evre tümörlerde ortalama %8-10 oranında (oldukça yüksek bir oran), periton ismi verilen karın zarına metastazlar meydana gelir. Karın zarı yaklaşık olarak baktığımızda bir kişinin beden yüzeyiyle tıpkı büyüklüktedir. Olağan bireyde yaklaşık 1.72 metrekare beden yüzeyi bulunur. Periton da neredeyse buna denktir. Periton, bütün organların üzerini örttüğü üzere karın duvarını da örter. Periton bir organdır. Bunun öbür organlar üzere kendine özel kan damarları yoktur. Difüzyon yoluyla komşulukta bulunduğu organlar vasıtasıyla hayatta kalır. Üstlendiği işlevler bulunur. Bunlardan bir tanesi muhakkak oranlarda sıvı salgılamak, karın içerisinin ıslak kalmasını ve organların birbirine sürterek ziyan vermemesini sağlamaktır. Tıpkı vakitte esirgeyici bir dokudur. Örneğin kalın bağırsak ya da ince bağırsakların üzerindeki seroza diye tabir edilen kısım aslında peritondur. Periton yayılımı olduğu vakit, metastazın meydana getirdiği hayat beklentisinin kısalması ve komplikasyonların ortaya çıkması çok daha fazladır. Yani bir kalın bağırsak ya da mide kanseri bir öbür organa metastaz yaptı hatta karaciğere metastaz yaptığında bile beklediğimiz hayat müddetine nazaran, periton metastazının çok daha ölümcül sonuçlara yol açabildiği biliniyor.

Tedavi edilemez denilen hastalarda ömür kalitesi ve müddetine katkı sağlıyor

Geçmişte periton metastazı olan olgular genelde “inoperabl”, “incurable” yani tedavi edilemez ve ameliyat edilemez hastalar olarak görülürdü. Artık mühletleri kısıtlı, müdahaleye gerek olmayan hastalardı. Son yıllarda ise peritonektomi ismi verilen yani sitoredüktif cerrahi dediğimiz hastalıklı peritonun soyularak çıkarılması, sıçramış kanserlerin ortadan kaldırılması manasına gelen operasyonlarla elimizin tuttuğu, gözümüzün gördüğü mevcut bütün tümörlerin temizlenmesi mümkün kılınıyor.

İleri evre yumurtalık kanserlerinde de başarılı sonuçlar alınıyor 

HIPEC ismi verilen karın içi sıcak kemoterapinin ameliyat esnasında uygulanabiliyor olması bu hastalarda hayat beklentisinin uzamasını, hayat kalitesinin de yükselmesini sağlıyor. Bu süreçlerden en sıklıkla yarar gören hastalık kümeleri apendiks kanserleri, psödomiksoma peritonei kanserleri, kalın bağırsak kanseri, yumurtalık kanserleridir. Örneğin yumurtalık kanseri ileri evre olsa bile âlâ yapılmış bir sitoredüktif cerrahi ile bu hastalarda 5 yıllık hayat bahtı yüzde 70-80’lere kadar çıkabilmektedir ki bu küme genelde birkaç ayda hayatını kaybetmesi beklenen hastalardır. Özetle hastanın hastalıksız hayat müddeti uzatılır, ömür kalitesi yaşadığı müddet boyunca yükselir, yani hastalığın komplikasyonlarını yaşamaz. Bunların yapılabilmesi için elbette hastaların genel durumlarının ve kanserin yaygınlığının da aşikâr ölçülerde olması gerekiyor. Her hastaya yapılamaz. Hastaların belirli parametrelerle değerlendirmeleri yapılır, zira bu ameliyatlar 7-8 saatlik uzun ameliyatlardır ve hastanın bu türlü bir ameliyatı kaldırıp kaldıramayacağı tespit edilmelidir. 

Kanser tedavilerinde teknolojiler gün geçtikçe ilerliyor

Son vakitlerde basınçlı aerosol kemoterapi ismi verilen bir öteki yolla ise tekrar ileri evre kanserlerde laparoskopik yani kapalı yolla, özel bir aygıtla 30 dakika boyunca kanser öldürücü ilaçları karın içerisine basınçlı ve püskürtür biçimde vererek olağan damar yoluyla verilen kemoterapi ilaçlarının ulaşmadığı yerlere de ilaçların ulaşmasını sağlamaktayız. Böylelikle hem damar yoluyla verilen ilaçlar, hem de HIPEC ya da PIPAC üzere formüllerle içeriden verilen kanser ilaçlarıyla adeta kanser hücrelerini kıskaca alarak yok etmek mümkün oluyor.”